Nguồn gốc của khả năng cạnh tranh nằm trong sự tăng tr ưởng năng suất, nói cách khác một tổ chức muốn có lợi thế cạnh tranh thì phải tập trung các nguồn lực nhằm nâng cao năng suất. Vì thế, tổ chức/doanh nghiệp rất cần một phương pháp đo lường năng suất hiệu quả để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy, không có một phương pháp nào có thể được áp dụng chung cho mọi tình huống, đáp ứng mọi mục đích. Thay vào đó, xuất phát từ nhu cầu và hoạt động thực tế, các tổ chức/doanh nghiệp cần xây dựng cho mình phương pháp thích hợp
Ở Việt Nam, nhiều người vẫn hiểu năng suất đồng nghĩa với năng suất lao động nhưng thực tế ý nghĩa của năng suất mang tính toàn diện hơn nhiều. Một dự án nghiên cứu về các khái niệm năng suất do các nước thành viên Tổ chức Năng suất Châu Á thực hiện năm 1995 đã nêu rõ cách hiểu năng suất theo cách tiếp cận mới một cách chung nhất và cơ bản nhất như sau:
- Nhấn mạnh vào giảm lãng phí trong mọi hình thức
- Năng suất là làm việc thông minh hơn chứ không phải nhiều hơn
- Nguồn nhân lực và khả năng tư duy của con người đóng vai trò quan trọng nhất trong việc đạt được năng suất cao hơn và hành động là kết quả của quá trình tư duy.
- Tăng năng suất đồng nghĩa với sự đổi mới và cải tiến liên tục.
- Năng suất được coi là biểu hiện của cả hiệu quả và hiệu lực trong việc sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu.
- Năng suất theo cách tiếp cận mới là năng suất gắn với bảo vệ môi trường, vì thế xuất hiện khái niệm năng suất xanh, năng suất sạch.
Năng suất có những ý nghĩa quan trọng để đánh giá sự phát triển hay suy thoái của một tổ chức cũng như của nền kinh tế. Mục tiêu của đo lường năng suất là để cải tiến, hướng tới việc nâng cao hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa nguồn lực sẵn có. Việc đo lường năng suất là cần thiết vì:
- Đo lường năng suất cung cấp một cơ sở dữ liệu cho tổ chức để lập mục tiêu và giám sát việc thực hiện;
- Giúp cho việc bộc lộ những khu vực có vấn đề;
- Đánh giá hiệu quả việc thực hiện các công việc và các hoạt động kinh tế, có thể so sánh hiệu quả thực hiện của tổ chức với các đối thủ cạnh tranh và tiêu chuẩn ngành;
- Cung cấp cơ hội để học hỏi và lôi kéo sự tham gia của mọi người. Giúp cho việc huy động nguồn nhân lực trong tổ chức thông qua việc chia sẻ các thành quả về năng suất.
